ส. ศิวรักษ์

แสดง ณ สถาบันปรีดี ๖ มีนาคม ๒๕๕๒

เนื่องในโอกาสที่รำลึกถึงชีวิตและผลงานของสุพจน์ ด่านตระกูล

I

สำ หรับพุทธศาสนิกนั้น การสมาทานเบญจศีลคือการฝึกตนให้เป็นคนปกติ ศีลข้อที่ ๑ ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของชีวิต ข้อที่ ๒ ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของทรัพย์สิน ซึ่งเป็นปัจจัยในการดำรงชีวิต ศีลข้อที่ ๓ ชี้ให้เห็นถึงความสำคัญทางด้านเพศ ศีลข้อที่ ๔ชี้ให้เห็นความสำคัญทางด้านสัจจะ และเป็นข้อเดียวที่มุ่งไปทางวจีกรรม โดยที่มนุษย์ต่างจากสัตว์อื่นๆ ก็เพราะอาจใช้ถ้อยคำให้เป็นคุณเป็นโทษได้เป็นอย่างยิ่ง และถ้าฝึกฝนอบรมตนจนใช้คำพูดและข้อเขียนให้เป็นไปในทางความสัตย์แล้วไซร้ นั่นจะเป็นคุณอย่างยิ่ง ดังพระบรมศาสดาเมื่อทรงประกาศพระศาสนา ก็ทรงเน้นที่ความจริงอย่างยิ่งสี่ประการคือ

เราควรเข้าใจหลักคำสอนที่สำคัญของพุทธศาสนาในเรื่องนี้กันอย่างไรดี

 อีริค ฟรอมม์  ซึ่งเป็นนักปรัชญาและนักจิตวิเคราะห์เขียนถึงซิกมันด์ ฟรอยด์ ซึ่งเป็นหนึ่งในบรรดาศาสดาสมัยใหม่ที่หาทางแก้ไขเยียวยาความทุกข์ของมนุษย์ โดยตั้งข้อสังเกตว่า

ความพยายามที่จะเข้าใจระบบทฤษฎีของฟรอยด์หรือนักคิดทางสร้างสรรค์อย่างเป็นระบบนั้น จะได้รับความสำเร็จไม่ได้เลย เว้นเสียแต่ว่าเราจะยอมรับว่า ทุกระบบที่เสนอขึ้นและพัฒนามาโดยท่านผู้เป็นต้นคิดนั้น จำเป็นที่จะต้องผิดพลาด...นักคิดในทางสร้างสรรค์ที่นฤมิตรอะไรขึ้นมานั้น จำต้องคิดตามแนวทางของตรรกะและแนวทางแห่งความคิด เพื่อแสดงออกซึ่งกระแสความคิดตามวัฒนธรรมของตนๆ ทั้งนี้หมายความว่าท่านผู้นั้นยังหาถ้อยคำไม่ได้ ในอันที่จะแสดงออกถึงนฤมิตรกรรมทางความคิด ซึ่งใหม่ และนำออกไปจากอิสรภาพจากกรอบความคิดเดิม นักคิดดังกล่าวถูกกำหนดให้แก้ปัญหาซึ่งแก้ไม่ได้ กล่าวคือ เพื่อแสดงออกซึ่งความคิดอย่างใหม่ ด้วยถ้อยคำและแนวคิดซึ่งยังไม่มีในภาษาที่ตนจำต้องใช้...ผลที่ตามมาก็คือ ความคิดใหม่ที่นักคิดดังกล่าวนำมาเสนอขึ้น จำต้องผสมผสานระหว่างสิ่งซึ่งเป็นความใหม่อย่างแท้จริง กับความคิดอย่างเดิม ทั้งๆ ที่ท่านผู้นั้นพยายามจะไปให้พ้นแนวคิดเดิมๆ ก็ตามที นักคิดดังกล่าวย่อมไม่ตระหนักถึงความขัดแย้งที่ว่านี้

จดหมายจากกัลยาณมิตรของส. ศิวรักษ์ หลังถูกจับกุมในคดีหมิ่นฯ เมื่อวันที่ 6 พฤศจิกายนที่ผ่านมา

จดหมายเพิ่มเติมนำขึ้นวันที่ 18 พฤศจิกายน 2551
*  Jakob von Uexkull  Founder, World Future Council,  Bianca Jagger   Chair, Executive Committe อ่าน
* Kerstin Schmidt , Kerstin Schmidt, lic. phil. อ่าน
* Regina Koerner, worldfuturecouncil.org อ่าน

งานวิจัยการศึกษาทางเลือก เต็มฉบับ ได้นำขึ้นให้อ่านกันแล้วที่เมนูใหม่ของเว็บคือ "งานวิจัย ส.ศิวรักษ์" งานวิจัยฉบับนี้ เริ่มต้นจนสำเร็จลุล่วงลงโดยความสนับสนุนจากทุนป๋วย อึ๊งภากรณ์ (Puey Fellowship) ที่มุ่งอุดหนุนการศึกษา ค้นคว้า วิจัยฯ ของมูลนิธิ ๕๐ ปี ธนาคารแห่งประเทศไทย ประจำปี พ.ศ. ๒๕๔๕ อันเป็นปีประเดิมที่ธนาคารแห่งประเทศไทยเริ่มนโยบายมอบทุนวิจัยเพื่อเอื้ออำนวยให้นักวิชาการไทยสามารถสร้างสรรค์งานการศึกษาค้นคว้าด้านต่างๆ ใน ๓ สายหลักๆ ภายใต้นามของบุคคลผู้กอปรด้วยคุณงามความดีทางสังคม อันมีนายปรีดี พนมยงค์ นายป๋วย อึ๊งภากรณ์ และพระองค์เจ้าวิวัฒนไชย เป็นต้น

อ่านงานวิจัยชิ้นนี้ได้ที่นี่