ภาคผนวก II

การศึกษาทางเลือกของนักศึกษาและเยาวชน

การทำงานด้านการอนุรักษ์ธรรมชาติ เป็นงานที่ต้องทำในระยะยาวและต้องทำในหลายมิติ เยาวชนเป็นกลุ่มหนึ่งที่ไม่มีเงื่อนไขทางเศรษฐกิจผูกมัดมากและจะเป็นอนาคตของชุมชน การรวมกลุ่มของเยาวชนมักขาดประสบการณ์และความรู้ในด้านต่างๆ โดยเฉพาะอย่างยิ่งเยาวชนในชนบทซึ่งจำเป็นต้องเข้าใจและประยุกต์ใช้วัฒนธรรมท้องถิ่น ทำความเข้าใจสังคม บริโภคนิยม ฯลฯ เพื่อให้การทำงานเป็นไปอย่างรอบด้านมากที่สุด

การรวมกลุ่มเยาวชนเพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์ หนุนเสริมกันและกัน และร่วมกันทำงานในระดับที่กว้างกว่าท้องถิ่นของตนเอง จึงเป็นเรื่องสำคัญที่จะทำให้งานด้านการอนุรักษ์ธรรมชาติและวัฒนธรรมท้องถิ่นเป็นไปทั้งในระดับลึกและกว้าง

ความเป็นมาของเครือข่ายเยาวชนลุ่มน้ำ

ในปี ๒๕๓๗ โครงการฝึกอบรมเยาวชนเพื่อการพัฒนาได้จัดค่ายที่บ้านแม่เต้น อ.สอง จ.แพร่โดยเชิญเยาวชนในพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบจากการสร้างเขื่อนแก่งเสือเต้นมาเข้าค่าย หลังจากนั้นเยาว-ชนก็ได้รวมตัวกันเป็นกลุ่มโดยใช้ชื่อว่า "กลุ่มตะกอนยม"

ในช่วงที่มีการชุมนุมใหญ่ของสมัชชาคนจนในปี ๒๕๓๙ ได้มีเยาวชนจากหลายพื้นที่เข้าร่วมด้วย โดยในที่ชุมนุมได้มีการจัดกิจกรรมอบรมเยาวชนให้รู้จักการทำงานเป็นทีม การรับผิดชอบงานต่างๆในที่ชุมนุม เช่น รักษาความปลอดภัย รณรงค์ การรักษาความสะอาด ฯลฯ หลังการชุมนุมจบลง กลุ่มเยาวชนที่ได้รับผลกระทบจากโครงการเขื่อนลำโดมใหญ่ จ.อุบลราชธานี ได้รวมตัวกันที่บ้าน และติดต่อมายังโครงการฝึกอบรมเยาวชนเพื่อการพัฒนา ให้จัดค่ายอบรม จึงมีการจัดค่ายที่หมู่บ้านฝั่งเพ อ.นาจะหลวย จ.อุบลราชธานีในปี ๒๕๔๑ ต่อมาในปี ๒๕๔๒ เยาวชนที่ได้รับผลกระทบจากการสร้างเขื่อนรับร่อ จ.ชุมพรก็ติดต่อให้จัดค่าย และรวมตัวกันเป็นกลุ่มเยาวชนลุ่มน้ำรอบ

ในเดือนพฤษภาคม ปี ๒๕๔๒ ได้มีการจัดสัมมนาเยาวชนรากหญ้าขึ้น โดยมีเยาวชนที่ได้รับผลกระทบจากการสร้างเขื่อนทั้งหมดเกือบ ๑๐ พื้นที่ ในงานนี้เองมีการก่อตั้ง เครือข่ายเยาวชนลุ่มน้ำ ขึ้น โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อคัดค้านเขื่อนและการพัฒนาที่ไม่เป็นธรรม และอนุรักษ์ธรรมชาติ ทรัพยากรและฟื้นฟูภูมิปัญญาดั้งเดิมในชุมชนของตน

ในช่วงปี ๒๕๔๒-๒๕๔๕ เครือข่ายเยาวชนลุ่มน้ำได้มีงานจัดการศึกษาและงานสัมมนาเพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์ เพิ่มพูนความรู้และทักษะต่างๆ นอกเหนือไปจากที่กลุ่มเยาวชนแต่ละกลุ่มได้ทำกันอยู่แล้วที่บ้านตนเอง

ในปี ๒๕๔๕ เครือข่ายเยาวชนลุ่มน้ำก็ได้จัดงานนิทรรศการ "เสียงจากสายน้ำ" ขึ้นที่อนุสรณ์สถาน ๑๔ ตุลา สี่แยกคอกวัว กรุงเทพฯ เพื่อเป็นการเผยแพร่ปัญหาของลุ่มน้ำและกิจกรรมของแต่ละกลุ่ม

หลังจากงานนิทรรศการโครงการฝึกอบรมเยาวชนเพื่อการพัฒนาก็ได้ไปจัดค่ายเยาวชนให้แก่กลุ่มเยาวชนตลิ่งน้ำน่าน ผู้ได้รับผลกระทบจากโครงการกก อิง น่าน กลุ่มเยาวชนรักษ์น้ำสงคราม ผู้ได้รับผลกระทบจากโครงการเขื่อนแม่น้ำสงคราม และกลุ่มเยาวชนอนุรักษ์ต้นน้ำคลองกลาย ผู้ได้รับผลกระทบจากโครงการเขื่อนคลองกลาย

จนกระทั่งปัจจุบันเครือข่ายเยาวชนลุ่มน้ำมีกลุ่มเยาวชนที่เป็นสมาชิกอยู่ ๗ กลุ่มคือ

กลุ่มเยาวชนตลิ่งน้ำน่าน จ.น่าน

กลุ่มตะกอนยม จ.แพร่และพะเยา

กลุ่มเยาวชนรักษ์น้ำสงคราม จ.สกลนคร หนองคายและนครพนม

กลุ่มเยาวชนอาสาสมัครพิทักษ์ลำโดมใหญ่ จ.อุบลราชธานี

กลุ่มเยาวชนลูกแม่มูน จ.อุบลราชธานี

กลุ่มเยาวชนลุ่มน้ำรอบ จ.ชุมพร

กลุ่มเยาวชนอนุรักษ์ต้นน้ำคลองกลาย จ.นครศรีธรรมราช

...... เป็นภาคผนวก II ที่ยาว ท่านสามารถ Download อ่านฉบับเต็ม